“Toastmaster”. Bu kelimeyi çevirmekte zorlanıyorum. Çünkü karşılığı yok. Böyle bir alışkanlık, gelenek de yok bizde.

Gürcüler yemeyi içmeyi – hem de uzun uzun – çok seviyorlar. Yemek onlar için bir şölen. Şarabın anavatanı olduğu için şarap zaten eksik değil sofralarında. Sonuna doğru tercihan cha cha dedikleri genellikle ev yapımı, İtalyanların grappa dediği, üzüm posasından damıtarak elde edilen bir nevi anasonsuz rakı veya brendi (konyak) içiliyor.

Bu uzun ve eğlenceli sofralar tabii daha çok bir vesile ile düzenleniyor: doğum günü, yıldönümü, düğün, iş yemeği ve saire. Bahane bulmak kolay. Önemli olan “birlikte içmek”, yani Eski Yunanistan’daki “sempozyum”. Bu şenlikli sofralara “supra” deniyor.

Her supranın bir Tamada’sı oluyor.

Tamada iyi bir konuşmacı, doğaçlama şiirler okuyabilen, ağzı laf yapan, hazırcevap biri genellikle. Davet sahibine, masadaki konuklara, onların çoluğuna çocuğuna, ölmüşlerine, kahramanlara, vatana, millete güzel sözler söyleyerek boynuz şeklindeki kadehini kaldırıyor ve sözleriyle insanları eğlendirirken düşünmeye de sevk ediyor. Tamada sözünü bitirdiğinde masadaki tüm erkekler ayağa kalkıp sessizce içkilerini yudumluyorlar.

Şimdi sıra diğerlerinde. Ancak her yeni konuşmacıdan bir öncekinden daha ilginç şeyler söylenmesi bekleniyor.

Tamada hiçbir zaman sarhoş olan, içkici bir ayyaş değil, aksine o bir söz cambazı; hep ayık olmak zorunda. Ayrıca otoritesi de olan biri. Davetlerde genellikle ev sahibi, ya da ev sahibinin seçtiği bir erkek oluyor bu Tamada.

Eski adıyla Kolhis ülkesi olan, şarabın anavatanı Gürcistan’ın arkeoloji müzesinde orijinali bulunan bronz Tamada heykelciğinin bir kopyasını büyüterek Tiflis’in “barlar sokağı”nın başına koymuşlar. Onu sevmemek elde değil. Teşrifatçı diyesim geliyor, ama o da değil. Tamada işte!

Kadehler neden mi boynuz şeklinde?

İçindeki bitmeden masaya konmasın diye.

#gürcistan #tiflis #tamada #supra #şarap