Efsanevi Kral Bizas’a Delfili kâhinler kentini “Körler Ülkesinin” karşısında kuracağını söylemişlerdi. O da bugün Sarayburnu dediğimiz noktaya ulaşıp bu yarımadanın mükemmel şartlarını gördüğünde “orası burası” diye düşündü. Çünkü karşıdaki Kalkedon’da (Kadıköy) daha eski bir yerleşim vardı. Kalkedon yerleşimcileri bu nefis topoğrafyayı görmemişlerdi. Kör olmaları gerekirdi.

Böyle başlar bu kentin öyküsü. Ve günümüzde şehrinde bir heykeli bile dikili olmayan Bizas’ın kurduğu polis Bizantion’dur. Boyutları yaklaşık olarak Topkapı Sarayı sınırlarıyla örtüşür. Bu coğrafya ne yaşadıysa o da yaşamıştır. Pers istilaları, Sığır Geçidi’ni (Bosfor) aşmaya çalışmalar, Helenizm dönemi ve Septimus Severus’un kenti Romalılaştırma hareketi. Milattan sonra Üçyüzlere gelindiğinde bir başka Roma Hükümdarı, Konstantin, geleceği imparatorluğun doğusunda aramaktadır. Burayı kendisine başkent yapacaktır. Kent artık onun adıyla anılır. Onun sayesinde artık soluk alabilen Hristiyanlıkla birlikte kültür de evrim geçirir ve Bizantion, ya da Konstantinopolis Doğu Roma İmparatorluğunun başkenti olarak saygı görür. Günümüz surlarının bânisi Teodosyus hem Hristiyanlığı “devlet dîni” ilân etmiştir, hem de koca imparatorluğu oğulları arasında bölüştürmüştür. Roma İmparatorluğu’nun doğusundaki Hristiyanlaşmış devletin başkentidir artık burası. Kilise içi kavgalardan sonra ayrılan Katolik Latinlerin düzenlediği Haçlı Seferlerinden de nasibini alan şehir iyice talan edilir ve bu işgalden ikiyüz yıl kadar sonra da Müslüman Türklerin eline geçer.

Alman tarihçi Hieronymus Wolf (1516-1580) Roma İmparatorluğu’nun tarihini yazmaya koyulduğunda Milattan sonra Dörtyüzlerden itibaren bir değişim sezmiş ve yeni bir tanımlama ihtiyacı hissetmiştir: Bizans İmparatorluğu.

Program dosyasını buradan indirebilirsiniz: