Pontus Senin Babandır!

06.06.2019

 

Pontos Yunancada “deniz” anlamına geliyor; Latincesi Pontus. Genellikle “Karadeniz” için kullanılıyor. Anadolu’nun Karadeniz’e kıyısı olan bölgenin de adı olmuş. Özellikle doğusunun. Güneyinde “Pontus Alpleri” de denen zorlu dağların varlığı bölgeyi askerî açıdan “fethedilemez” kılmış. Belki de bu yüzden Karadeniz insanı nev’i şahsına münhasır ve hatta inatçı olmuş.

 

  

Büyük İskender sonrası Helenistik Krallıklar yavaş yavaş oluşmaya başlar. Babasının öldürüldüğü Bergama’dan kaçan Mitridat, Pontus Krallığı’nın kurucusu olur. Genişlemekte olan Roma İmparatorluğu Akdeniz-Karadeniz havzasına hükmetmeye başladığında inatçı Pontuslular direnir, koskoca Roma’ya kafa tutar. Ünlü “Mitridatik Savaşlar” serisi başlar. Ta ki, Jül Sezar Tokat’ın Zile kazasında bir meydan muharebesinde Pontus ve devamı olan Bosfor Krallığına bir son verene kadar. Yaklaşık dört saat süren bir savaş sonunda Sezar o ünlü lafı eder: “Geldim, gördüm, yendim”. Tokat, Zile’de söylenmiştir bu söz.

 

 

Hristiyanlaşan Roma İmparatorluğu’na Bizans denir. Dördüncü Haçlı Seferi başkent Konstantinopolis’e ağır darbe vurur. İmparator İznik’e kaçar. Biraz uzak, ulaşılamaz dağlar arkasında olan bu inatçı Pontuslular fırsattan istifade kendi krallıklarını kurar: Trabzon İmparatorluğu.

 

 

Anadolu’nun Moğol istilası sırasında Timur’un bölgeye atadığı bir tür vali vardır: Uzun Hasan. Bir isim bulamadıklarından koyun sürülerinin renginden esinlenerek kendilerine “Akkoyunlular” diyen bu güruhun lideri Uzun Hasan, yeni oluşmakta olan Osmanlı Devleti’ne karşı Pontus’un hâmiliğine soyunur. İstanbul’un fethiyle meşgul olan II. Mehmet (Fatih) önceleri bunlarla pek uğraşmaz, ancak fetihten sonra koyunlarının rengine bakmaksızın doğudaki boyları yener ve kendi devletine katar. Şu zor fethedilen Pontus da ancak Fatih döneminde Osmanlı topraklarına dahil edilir.

Rumlar, Urumlar, Lazlar, Gürcüler, Ermeniler ve daha bir dolu etnik grubun yaşadığı bölge hep “nev’i şahsına münhasır” olmuş yani.

 

 

Trabzon, Osmanlı fethinden sonra da aşağı yukarı eski yönetim alanına göre eyalete çevrilmiş bu eyalete de Trabzon Eyaleti adı verilmiş. 1800'lerde de daha çok kültürel ve ekonomik yapısına göre yeniden organize edilen topraklar Canik (Samsun), Gümüşhane (Canca), Lazistan (Caneti) ve Merkez (Trabzon) sancakları olmak üzere dört büyük idari bölümden oluşan Trabzon Vilayeti'ne dönüştürülmüş. Böylece Trabzon İmparatorluğu'nun kuruluşundan Türkiye Cumhuriyeti’nin ilânına dek varlığını koruyan idarî yapıyla Trabzon yüzlerce yıl boyunca Samsun, Ordu, Giresun, Gümüşhane, Rize, Artvin, Batum gibi illerin merkezi olmuş.

 

Sevr sonrası, Cumhuriyet öncesi bir de Pontus Cumhuriyeti diye bir bağımsız devlet kurma girişimi olmuş Karadenizli Rumların. Olmamış tabii. Mübadeleyle birlikte deplasmana gitmişler.

 

Osmanlı yönetimi altında pek çok gayrimüslim gibi Pontus Rumlarından da Müslümanlığa geçenler olmuş.

 

 

Ne var ki, günümüz Türkiye’sinde maalesef bu çok kültürlülük, bu mozaik, bu ebrû hâlâ reddedilmekte, “tek beton” anlayışı dayatılmakta. Bir küfür olarak kullanılan “Ermeni”, “Yahudi”, “Kızılbaş”, “Gâvur” kavramlarına ek olarak son zamanlarda siyaset ortamında bir de “Pontus” kavramı çıktı. Küfür...

 

 

Ünlü Pontuslulardan filozof Diyojen’i hatırlamak gerekiyor galiba. Güpegündüz elinde lambayla dolaşırken kendisine ne yaptığını soranlara “Adam arıyorum, adam!” demiştir Pontuslu bilge.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

RSS Feed

KÜNYE

IMPRESSUM

LEGAL NOTICE

Cicerone.Travel ist eine eingetragene Marke von Inspira-Tour.

TÜRSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


Steuernummer: GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel

Cicerone.Travel is a registered brand of Inspira-Tur.

TURSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


Tax Registration: GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel

Cicerone.Travel bir İnsipra Turizm markasıdır.

TÜRSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel