Affedersiniz - Ermeni Patrik öldü

17.03.2019

 

 

Mart ayı başında Türkiye Ermenileri Patriği Mutafyan oldukça genç sayılabilecek bir yaşta vefat etti. Uzun süredir hastaydı.

 

II. Mesrob Srpazan, bilinen adıyla Mesrob Mutafyan, 1956 İstanbul doğumluydu. Asıl adı Minas idi. Nişantaşı High School mezunuydu. Almanya’da ve ardından ABD’de Memphis Üniversitesi'nde felsefe ve sosyoloji eğitimi aldı.

 

1979'da ruhban oldu ve "Mesrob" ismini aldı. Kınalıada Ermeni Kilisesi rahipliğine atandı. 1979-81 yıllarında ilâhiyat eğitimini Kudüs'te tamamladı. 1986'da piskoposluğa yükseldi. 1998'de İstanbul Ermenileri Patriği II. Karekin Kazancıyan'ın vefatı üzerine “dînî ve dünyevî meclis” tarafından patrik seçildi.

 

 

 

Patriklik görevi esnasında kültürü, Türkçe ve İngilizce'ye hâkimiyeti ve gerek Türk kamuoyu, gerek resmî makamlarla kurduğu olumlu ve yapıcı ilişkiler sayesinde hem Ermeni cemaatinde, hem de cemaat dışında büyük saygınlık kazandı.

 

Mesrob Mutafyan, 2008'de “frontotemporal demans” hastalığına yakalandı. Her ne kadar resmî olarak patriklik makamında olsa da fiilen görevlerini yerine getiremez haldeydi. Yerine Aram Ateşyan vekâlet etti. Türkiye Ermenileri Cemaati, Mutafyan'ın hastalığı boyunca tekrar tekrar yeni bir patrik seçilmesini talep etmişti. T.C. makamları bu başvuruyu her defasında reddetti ve “ölmeden olmaz” dedi. 8 Mart 2019'da demans hastalığına bağlı olarak Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi'nde 62 yaşında hayatını kaybetti. 17 Mart 2019'da Kumkapı’daki Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi'nde düzenlenen ayinin ardından Şişli Ermeni Mezarlığı'na defnedildi.

 

Minas öldü işte.

 

 

Hemen hemen akranı olan Hrant Dink’in katlini kaldıramadığı söyleniyor. İyi arkadaştılar. O günden sonra içine kapandığı ve belki de hastalığını tetikleyen olayın bu cinayet olduğu rivayet ediliyor.

 

 

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayan gayrimüslim azınlıkların hakları Lozan Antlaşması’yla saptanmıştır. Okul açabilir, gazete çıkarabilir, inançlarını özgürce yaşayabilirler.

 

Ermeniler ve Türkiye deyince akla haliyle 1915 geliyor. Ama “devrimci patrik” Mutafyan konulu yazıda buna değinmeyeceğim.

 

 

Affedersiniz ama, komşumuz Ermenileri ne kadar tanıyoruz?

 

Türkiye Ermenileri kabaca üç gruba ayrılıyor:

 

1. Resmî Ermeniler: Kiliselere bağlı olan Ermenilerdir. Alt kimliğini açıkça belli eden kişilerdir.

2. İslamlaşmış Ermeniler: 17. ve 18. yüzyıllarda Müslümanlaşan bu Ermenilere en iyi örnek Hemşinlilerdir.

3. Gizli Ermeniler: Ermeni İsyanları ve Ermeni Kırımı sonrası Müslümanlaşan ve Kürt-Alevi kimliğini ortaya çıkaran Ermenilerdir, Ermenilik bilincini koruyan ya da korumayan, genelde Anadolu'da yaşayan bireylerdir. Örneğin, Dersim Ermenileri. Günümüzde Dersim Ermenileri dernekler kurarak kimliğini açıkça yaşamaya başlamıştır.

 

Türk vatandaşı olmayan ve nüfus olarak genel Ermeni nüfusu içinde yer almayan; ama Türkiye'de yaşayan Ermeni kökenli kaçak işçiler de ayrı bir grup olarak ele alınabilir. Nüfusları siyasi liderlerce farklı ve 100.000 gibi büyük sayılarla belirtilse de yapılan araştırmalar bu nüfusun 10-13 bin civarında olduğudur. Göçmenler Ermenistan'ı çok etkileyen 7,2 şiddetindeki 1988 Depreminden sonra ve Sovyet dönemi sonrası hâlâ süren ekonomik istikrarsızlık yüzünden Türkiye'ye gelmiştir. Gelenlerin çoğu kadındır ve ev işlerinde çalışmaktadırlar.

 

Türkiye'nin 60 bin üzerindeki Ermeni nüfusunun yaklaşık 50 bini İstanbul'da yaşamaktadır. Bu topluluğun 30 bini ise sadece tek bir ilçede, Bakırköy'de yaşamaktadır. Bir diğer önemli yerleşim yeri ise Hatay'a bağlı Vakıflı köyüdür. Nüfusunun tamamı Ermeni olan Vakıflı köyü, bu anlamda Türkiye'deki tek yerleşim yeridir. Türkiye’nin tek Ermeni muhtarı buradadır.

 

Ermenilerin inanç dünyasına dair kısaca şunları söyleyelim:

 

İnanca göre, Hz. İsa’nın iki havarisi Bartalmay ve Tatyos Kafkasya, Doğu Anadolu ve Kuzey Pers topraklarında Hristiyanlık vaaz etmişlerdir. Bu elçilerden (apostollardan) dolayı kendilerine “Apostolik” derler.

 

İnanca göre, Ermeniler Roma İmparatorluğu’nun bir eyaletiyken amansız bir hastalığa kapılmış kraliyet ailesini mucizevi kudretiyle iyileştiren Krikor Lusavoriç (aydınlatıcı) sayesinde 301 yılında topyekûn Hristiyanlığı kabul eden ilk halktır. Roma İmparatorluğu yaklaşık 90 yıl sonra bu kararı verecektir. Diğer söylenişi “Gregor” olan Krikor’dan dolayı kendilerine “Gregoryen” derler.

 

451 yılında Chalkedon’da (Kadıköy) düzenlenen konsilde (kurultay) Hz. İsa’nın Tanrısal ve insani doğalarının birleşerek tek doğası olduğuna, onun da Tanrısal tek bir doğa olduğuna inanan Monofizitler (Miyafizit de deniyor), İsa’nın ne birbirine karışmış ne de birbirinden ayrılmış iki doğası olduğuna hem Tanrı hem insan olduğuna inanan Diyofizitler (çift doğacı) ile anlaşamaz. Ermeniler Monofitizm öğretisinde ısrar eder ve bazı “Şark Kiliseleri” ile birlikte diğerlerinden ayrılırlar. Ermeniler Monofizit, yani Tekdoğacıdır. (Çok azı 18. ve 19. Yüzyıllarda Katolik ve hatta Protestan olurlar. Ezici çoğunluk hâlâ Monofizit, yani Tekdoğacı Gregoryen’dir.)

 

Ermeni Apostolik Kilisesi’nin merkezi Ermenistan’daki Ecmiazin kentindedir. Diğer Katolikatlık makamı Sis (Kozan/Adana) şehrindeyken Lübnan’daki Antelias’a taşınmıştır. Bunların altında da Kudüs ve İstanbul Patriklikleri ve dünyaya yayılmış 30 kadar Piskoposluk vardır. Üç milyonu Ermenistan’da olmak üzere dünya çapında yaklaşık dokuz milyon Ermeni yaşamaktadır.

 

İstanbul Patrikhanesi “devrimci patrik” II. Mesrob Mutafyan’ı kaybetti. On yıl önce kaybetmişti aslında. Şimdi bedenen kaybetti. "Toprağı bol olsun" deniyor bir gayrimüslim ölünce bu topraklarda...

 

Tam da yerel seçimler öncesi bu konulardan bîhaber partilerimizin bu konulardan bîhaber adayları cenazeyi katafalkında ziyaret etmişler. Ne güzel...

 

Affedersiniz.

 

 

 

 

 

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

RSS Feed

KÜNYE

IMPRESSUM

LEGAL NOTICE

Cicerone.Travel ist eine eingetragene Marke von Inspira-Tour.

TÜRSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


Steuernummer: GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel

Cicerone.Travel is a registered brand of Inspira-Tur.

TURSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


Tax Registration: GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel

Cicerone.Travel bir İnsipra Turizm markasıdır.

TÜRSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel