Doktor civanım!

14.03.2019

Canlılar var olduğundan beri hastalıklar da var, yaralanmalar da. Doğumlar da var, ölümler de… Bazı türlerin günümüze kadar gelemediğini biliyoruz. İnsan denen türün de ömrünün tıp, bilgi, beslenme, iyileşen hayat şartları sayesinde uzadığını…

 

Çok değil, bundan az bir yüz sene öncesine kadar insanların basit bir yaralanmadan enfeksiyon kapıp yaşamlarını yitirdiğini, ortalama bir insan ömrünün belki de kırk yıl olduğunu, ağızlarda ortalama on çürük diş olduğunu, basit bir kırıktan ömür boyu sakat kalındığını, kadınların doğum esnasında hayatlarını kaybettiğini, bebek ölümlerinin çok yüksek olduğunu düşünürsek tıp ilmine ve âlemine bugün neler borçlu olduğumuzu belki daha iyi kavrarız.

 

 

 

 

Tıp tarihini kurcaladığımızda bildiklerimiz özellikle Eski Mısır’da şekillenmeye başlar. Antik Yunan’da ise Sağlık Tanrısı Apollon ile karşılaşırız. Müzik, sanat, kehanet v.s. sorumlusu da olan bu yakışıklı tanrı, Olimpos Dağının on iki esas tanrısından biri olarak sağlığımızla da ilgilenmekteymiş. Bu kadar işin gücün arasında bir başhekime ihtiyaç duymuş olmalı ki, tıbbın ve sağlığın uzman tanrısı olarak Apollon ve Koronis'in birleşmesinden oğlu Asklepios (Eskulap) meydana gelmiş.

 

 Yâni Eskulap, yılanlı âsâsı ile Yunan söylencelerinde Apollon’un oğludur.

 

 

Apollon, doğum esnasında cezalandırılan kadın Koronis’in karnından bebeği alır ve hekimlik sanatından anlayan at-adam (kentaur) Kheiron’a verir. Bu olay hekim-tanrı Apollon’un son anda kurtarıcı olarak yetişmesinin simgesidir. Eskulap’a hekimlik sanatını öğreten Kheiron bütün at-adamlar gibi doğanın içinde yaşayan, doğanın sırrına ermiş bir varlıktır. Sağlığın kaynağı da doğada olduğuna göre, Kheiron’un açık havada, güneşin altında şifalı otlardan ve sulardan yararlanma yollarını bilmesi de doğaldır. Eskulap böylece usta bir hekim olarak yetişir, hekimliğin ve cerrahlığın tüm bilgilerini edinir.

 

Türkiye topraklarında Didim’de bir Apollon tapınağı vardır. Devâsâ bir kehanet merkezidir. Knidos (Datça) ve Pergamon’da (Bergama) Asklepion denen antik sağlık merkezleri vardır.

 

Tanrılar âleminden ölümlüler âlemine geldiğimizde Kos (İstanköy) Adası’nda yaşamış olan ünlü hekim Hipokrat ile karşılaşırız. Bir meslek etiğini oluşturmuş ünlü yemin onun adıyla anılır. Sahi, başka hangi mesleğin bu kadar eskiye dayanan bir yemini vardır? Daha az bilinen bir hekim ise Galen’dir. Bergama’daki “Şehir Hastanesi”nde müthiş işler başarmıştır.

 

 

 

 

Tüm bu ilmî gelişmede Şark Dünyası'ndan Avicenna'yı da (İbn-i Sinâ) anmak gerekir tabii. Daha kim bilir ne isimsiz kahramanlar vardı.

 

Eskulap elindeki âsâsını (tıbbın simgesi olan yılan dolanmış asa) yanından hiç ayırmaz, gittiği her yere onu da götürür, yorulduğu zaman da ondan destek alırmış.

 

Yılan, insanoğlunun yaşam ve ölüm ikileminde korktuğu ve aynı zamanda saygı duyduğu mistik bir hayvan olmuştur hep. Dînî sembolizm yılanı hep kullanmıştır. Ne var ki, Eskulap âsâsının etrafına dolaşan hayvan bir başka teoriye göre küçücük bir kurt da olabilir: Dracunculus medinensis, Medine kurdu. Eski çağlarda insanların ölümüne yol açan ve içme suyu ile geçen bu parazitin bedenden alınması için bir çubuğun etrafına dikkatlice dolanması gerekmekteydi. Tam bilmiyoruz. Yılan mı? Medine kurdu mu? Çok da önemli değil. Önemli olan hekimlerin insanları iyileştirmek için gösterdiği çaba ve bitmek bilmeyen bilmek arzusu.

 

Yılan belki de tıptan ziyade eczacılık ilminin sembolüdür. Apollon'un "kutsal kâsesi"ne zehirini kusan yılan. Efes'te bir kenarda gürürüz bunu.

 

Sadece Türkiye’de kutlanan bir gün var: Tıp Bayramı, her mart ayının on dördünde kutlanan, Türkiye'de tıp alanında çalışanların hizmet sorunlarının tartışıldığı, bilime katkılarının ödüllendirildiği bir anma ve kutlama günü. Babam henüz genç bir hekimken 14 Mart’larda danslı “Tıp Baloları” olurdu ve annemle birlikte giderlerdi. Meğer bu sadece Türkiye’de kutlanırmış, bilmezdim.

 

14 Mart 1827'de, II. Mahmut döneminde, Hekimbaşı Mustafa Behçet'in önerisiyle ilk cerrahhanenin, Şehzadebaşı'daki Tulumbacıbaşı Konağı'nda Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Âmire adıyla kurulması, Türkiye'de modern tıp eğitiminin başladığı gün olarak kabul edilirmiş. Okulun kuruluş günü olan 14 Mart, “Tıp Bayramı” olarak kutlanmaktaymış.

 

İlk kutlama, 1919 yılının 14 Mart'ında işgal altındaki İstanbul'da gerçekleşmiş. O gün, tıbbiye 3. sınıf öğrencisi Hikmet Boran'ın önderliğinde, tıp okulu öğrencileri şehrin mütegallibe kuvvetlerince işgal edilmesini protesto için toplanmış ve onlara devrin ünlü doktorları da destek vermiş. Böylece tıp bayramı, tıp mesleği mensuplarının yurt savunma hareketi olarak başlamış. Hikmet Boran, Orhan Boran’ın babasıymış.

 

Dünyada benzer kutlamalar, farklı tarihlerde yapılmaktaymış. Örneğin ABD'de ameliyatlarda genel anestezinin ilk defa kullanıldığı 30 Mart 1842 tarihinin yıldönümü, Hindistan'da ünlü hekim Dr. Bidhan Chandra Roy'un doğum (ve aynı zamanda ölüm) yıldönümü olan 1 Temmuz günü "Doktorlar Günü" olarak kutlanıyormuş.

 

“Beni Türk hekimlere emanet edin” diye bitirseydik, çok sıradan olacaktı.

 

“Savaşta bile dokunulmazlıkları olan sağlıkçılara yapılan saldırıları, doktor cinayetlerini nefretle kınıyor, tıp camiasının gününü kutluyoruz” diye bitirelim.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

RSS Feed

KÜNYE

IMPRESSUM

LEGAL NOTICE

Cicerone.Travel ist eine eingetragene Marke von Inspira-Tour.

TÜRSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


Steuernummer: GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel

Cicerone.Travel is a registered brand of Inspira-Tur.

TURSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


Tax Registration: GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel

Cicerone.Travel bir İnsipra Turizm markasıdır.

TÜRSAB A-11771

İNSPİRA TURİZM ve TİCARET Ltd. Şti.,

Bağdat Cad. 47/6, Kızıltoprak

34724 İSTANBUL


GÖZTEPE V.D. 4780920202

KIZILTOPRAK, İSTANBUL

0216 330 70 45

0552 330 70 45 WhatsApp

info@cicerone.travel

  • Facebook Social Icon

Facebook: Cicerone.Travel

Instagram: cicerone.travel